Uluslararası Karayolu Eşya Taşımacılığı
CMR Anlaşması, bir malın uluslararası taşınmasında göreceği zarar, ziyan, kayıp ve gecikmelerden gönderici, taşıyıcı ve alıcı arasındaki sorumlulukları saptayan, yükümlülükleri belirleyen, Birleşmiş Milletler’in yönetim ve gözetiminde uygulaması sağlanan çok uluslu bir anlaşmadır.
CMR Anlaşması’na taraf ülkelerden birine (varış veya çıkış noktası) eşya taşınması halinde, diğer ülke konvansiyona taraf olsun veya olmasın, taşıyıcının milliyetine bakılmaksızın anlaşmada öngörülen ve taşıyıcıya yüklenen yükümlülükler geçerlidir.
Türkiye, CMR Anlaşması’na 1993 yılında 14.12.1993 tarih ve 21788 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanan 3939 sayılı yasa ile taraf olmuştur. Türkiye’de karayoluyla eşya taşınmasına ilişkin sorumlulukları belirleyen kendi iç hukukuna ait düzenlemeler ise, 10.07.2003 tarih ve 4925 sayılı Kara Taşıma Kanunu tarafından belirlenmiştir.
CMR Anlaşması, sözleşmede belirtildiği gibi yükleme yeri ile teslim için belirlenen yerin iki ayrı ülkede olması halinde, yüklerin ücret karşılığında taşıt ile karadan taşınmasına ait her türlü sözleşmeyi kapsar. Bu ülkelerden en az birinin sözleşmeye taraf ülke olması zorunludur.
Bu Anlaşma, özel durumlar dışında, yolun bir kısmında deniz, demiryolu, nehir, kanal veya havayoluyla (yük boşaltılmadan) taşındığı hallerde de taşımanın tümü için uygulanır.
CMR Anlaşması’na göre, taşıyıcı taşıma sırasında ortaya çıkan kayıp, hasar veya gecikmelerden sorumludur.Taşıyıcı ile gönderici arasında bir sözleşme yapılmış sayılır ve tarafların sorumlulukları sözleşmeye konularak gelenekselleşmiş hükümlere göre tayin edilir. Ancak, bu gibi koşulların bulunmaması halinde de; karayolu taşıyıcısının sorumluluğu yine CMR Anlaşması tarafından tayin edilir. Karayoluyla eşya taşınmasında; sorumluluklar kapsamında taşıma sözleşmeleri, taşıyıcı, gönderici ve alıcının sorumlulukları gibi konular ön plana çıkmaktadır.